Lekka torba na zakupy nie jest zakazana w UE, ale państwo może ją zakazać albo uczynić kompostowalną
⏱ Aktualizacja: 2026-11-05 · źródło: rozporządzenie (UE) 2025/40 + Wytyczne KE C(2026) 3702
Pytanie o kompostowalne torby na zakupy zwykle kończy się na zakazie z załącznika V. Odpowiedź Komisji ma jednak drugą połowę, ważniejszą dla asortymentu lekkich toreb: brak zakazu unijnego nie oznacza swobody. Nad torbą stoją jeszcze dwa poziomy decyzji, które podejmują państwa członkowskie.
W skrócie
- Kompostowalne torby są wyłączone z zakazu z art. 25 i pkt 6 załącznika V tylko wtedy, gdy są bardzo lekkimi torbami potrzebnymi ze względów higienicznych albo do żywności luzem w celu zapobiegania marnowaniu żywności.
- Inne bardzo lekkie lub lekkie plastikowe torby na zakupy nie są zakazane na podstawie art. 25 i załącznika V.
- Takie torby mogą podlegać zakazom krajowym i innym ograniczeniom w obrocie przyjętym na podstawie art. 34 ust. 2.
- Państwa mogą też zdecydować, że torby niezakazane na poziomie UE ani krajowym mają być kompostowalne, na warunkach z art. 9 ust. 2 lit. a).
Co mówi Komisja Europejska
Stosowanie innych bardzo lekkich lub lekkich plastikowych toreb na zakupy nie jest zakazane na podstawie art. 25 i załącznika V, może jednak podlegać zakazom krajowym i innym ograniczeniom w obrocie przyjętym na podstawie art. 34 ust. 2.
Komisja Europejska — pytania i odpowiedzi do PPWR, rozdz. XIV pyt. 3
Poziom 1: co rozstrzyga rozporządzenie
Komisja zaczyna od wyłączenia. Torby kompostowalne są wyłączone z ogólnego zakazu z art. 25 i pkt 6 załącznika V, jeżeli są bardzo lekkimi plastikowymi torbami na zakupy i są potrzebne ze względów higienicznych albo służą do żywności luzem, żeby zapobiegać jej marnowaniu. Dla pozostałych bardzo lekkich i lekkich toreb odpowiedź jest krótka: zakazu unijnego z tych przepisów nie ma.
To zdanie łatwo przeczytać za szeroko. Brak zakazu w załączniku V mówi tylko o tym jednym instrumencie. Nie mówi, że torbę można swobodnie oferować na każdym rynku UE. Szczegółowy rozbiór samego zakazu i jego dwóch wyjątków znajdziesz w osobnym tekście o zakazanych opakowaniach.
Poziom 2 i 3: decyzje państwa członkowskiego
Druga część odpowiedzi dotyczy tego, co zostaje państwom. Torby niezakazane przez Unię mogą podlegać zakazom krajowym i innym ograniczeniom w obrocie przyjętym na podstawie art. 34 ust. 2. Komisja w innym miejscu przypomina, że takie ograniczenia muszą być proporcjonalne i niedyskryminacyjne.
Trzeci poziom to wymóg materiałowy. Państwo może zdecydować, że bardzo lekkie lub lekkie torby, których nie zakazano ani na poziomie UE, ani krajowym, mają być kompostowalne. Warunki wskazuje art. 9 ust. 2 lit. a). Dla przypomnienia z naszego zestawienia: obowiązkowa kompostowalność wybranych formatów zaczyna się 12 lutego 2028 r., a normą odniesienia dla kompostowania przemysłowego jest EN 13432. Opis całego Art. 9 jest w tekście o opakowaniach kompostowalnych.
| Poziom | Kto decyduje | Co może się wydarzyć z torbą |
|---|---|---|
| 1. Zakaz unijny | PPWR (art. 25, pkt 6 załącznika V) | Zakaz bardzo lekkich toreb; wyłączenie higieniczne i dla żywności luzem |
| 2. Zakaz lub ograniczenie krajowe | Państwo członkowskie (art. 34 ust. 2) | Zakaz lub inne ograniczenie w obrocie dla toreb niezakazanych w UE |
| 3. Wymóg kompostowalności | Państwo członkowskie (art. 9 ust. 2 lit. a)) | Torba niezakazana ani w UE, ani w kraju musi być kompostowalna |
Jak czytać to w asortymencie
Dla producenta toreb i sprzedawcy wniosek jest taki, że status torby zależy od kraju sprzedaży, a nie tylko od jej grubości i materiału. Ta sama lekka torba może w jednym państwie być po prostu niezakazana, w drugim objęta zakazem krajowym, a w trzecim dopuszczona wyłącznie jako kompostowalna. Komisja nie podaje listy państw ani nie rozstrzyga, jak krajowe przepisy wyglądają. Sprawdzasz to w prawie kraju odbiorcy.
Praktycznie: przy każdej pozycji toreb zapisz kraj docelowy, przeznaczenie torby i materiał. Certyfikat kompostowalności odpowiada na pytanie o materiał, ale nie zastępuje ustalenia, czy w danym kraju obowiązuje zakaz lub wymóg kompostowalności. Brak takiego ustalenia w dokumentach to ryzyko, które wychodzi dopiero przy zamówieniu od odbiorcy z innego państwa.
Co z tym robi PPWRapka
W kroku 2 (Produkt i materiały) wybierasz dla torby kategorię tworzyw, a w kroku 3 (Przepisy, Art. 5–12) PPWRapka pokazuje status każdego artykułu, w tym Art. 9, który dla tworzyw ma status warunkowy, oraz listę braków. Raport badania, na przykład potwierdzający kompostowalność, rejestrujesz z numerem, laboratorium i datą, a jeden raport przypinasz do wielu pozycji. Katalog odbiorców pozwala zapisać kontrahentów z różnych państw, a Luki i gotowość pokazują, czego jeszcze brakuje do dokumentu.
PPWRapka nie sprawdza zakazów ani wymogów krajowych, nie ocenia, czy torba jest bardzo lekka lub lekka, i nie stosuje art. 25 ani art. 34. Ustalenie, co obowiązuje w kraju odbiorcy, robisz po swojej stronie. Aplikacja pomaga mieć komplet danych i raportów dla pozycji, którą zdecydujesz się wprowadzić.
Sprawdź to na swoim opakowaniu
Załóż konto w PPWRapce i zapisz dla toreb materiał, raporty badań i kraj odbiorcy, żeby mieć dane do oceny Art. 9.
- 1. zakładasz konto
- 2. opisujesz jedno opakowanie
- 3. pobierasz Deklarację Zgodności w PDF
Cytat pochodzi z dokumentu Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) — pytania i odpowiedzi Komisji Europejskiej (rozdz. XIV pyt. 3). Komentarz, wnioski praktyczne i opis działania aplikacji są nasze. Wiążący jest wyłącznie tekst rozporządzenia (UE) 2025/40.
Najczęstsze pytania
Czy lekka plastikowa torba na zakupy jest zakazana przez PPWR?
Według Komisji stosowanie innych bardzo lekkich lub lekkich toreb nie jest zakazane na podstawie art. 25 i załącznika V.
Czy państwo może zakazać torby, której nie zakazuje Unia?
Tak, torby takie mogą podlegać zakazom krajowym i innym ograniczeniom w obrocie przyjętym na podstawie art. 34 ust. 2.
Czy państwo może wymagać, żeby lekkie torby były kompostowalne?
Tak. Państwa mogą zdecydować, że torby niezakazane na poziomie UE ani krajowym mają być kompostowalne, na warunkach z art. 9 ust. 2 lit. a).
Kiedy kompostowalna torba jest wyłączona z zakazu z załącznika V?
Gdy jest bardzo lekką torbą potrzebną ze względów higienicznych albo służy do żywności luzem w celu zapobiegania marnowaniu żywności.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych — pełny tekst w EUR-Lex (Dz.U. UE)
- Komisja Europejska — Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR): Frequently Asked Questions (oficjalny dokument)
- Wytyczne Komisji Europejskiej C(2026) 3702 z 5 czerwca 2026 r. (kopia PDF)
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. XIV pyt. 3 — Jakie wymogi przewiduje PPWR dla kompostowalnych plastikowych toreb na zakupy?
ℹ️ Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie stanowi porady prawnej. Wiążące są wyłącznie przepisy rozporządzenia (UE) 2025/40 oraz prawo krajowe. PPWRapka to narzędzie komercyjne, nie serwis administracji publicznej.