Bardzo lekkie torby na zakupy: zakaz unijny ich nie obejmuje, ale państwo może je zakazać
⏱ Aktualizacja: 2026-10-29 · źródło: rozporządzenie (UE) 2025/40 + Wytyczne KE C(2026) 3702
Torebka na pieczywo albo owoce w sklepie wygląda na bagatelę, a jej status prawny zależy od tego, czy państwo zdecydowało się iść dalej niż Unia. Komisja potwierdza, że unijny zakaz nie obejmuje toreb potrzebnych z powodów higienicznych lub do żywności luzem, ale państwo może je ograniczyć. Ma jednak warunki.
W skrócie
- Bardzo lekkie plastikowe torby, które są potrzebne ze względów higienicznych albo dostarczane jako opakowanie jednostkowe żywności luzem w celu zapobiegania jej marnowaniu, nie podlegają zakazowi z art. 25.
- Państwo członkowskie może zdecydować o ich zakazie, aby zrealizować cel trwałej redukcji lekkich plastikowych toreb na zakupy z art. 34 ust. 1.
- Art. 34 ust. 2 wymaga uwzględnienia wpływu toreb na środowisko na etapie wytwarzania, recyklingu lub usuwania oraz ich przeznaczenia.
- Zakazy muszą być proporcjonalne i niedyskryminacyjne, a państwa przekazują Komisji dane o zużyciu wszystkich bardzo lekkich toreb, także wyłączonych.
Co mówi Komisja Europejska
Bardzo lekkie plastikowe torby na zakupy, które są potrzebne ze względów higienicznych lub są dostarczane jako opakowanie jednostkowe żywności luzem w celu zapobiegania marnowaniu żywności, nie są objęte zakazem na podstawie art. 25 PPWR. Państwa członkowskie mogą jednak zdecydować o zakazie takich toreb, aby zrealizować cel trwałej redukcji lekkich plastikowych toreb na zakupy określony w art. 34 ust. 1.
Komisja Europejska — pytania i odpowiedzi do PPWR, rozdz. XIV pyt. 2
Co obejmuje unijny zakaz, a czego nie
Art. 25 PPWR wprowadza zakazy dla wybranych formatów jednorazowych od 1 stycznia 2030 r. Wśród nich są bardzo lekkie plastikowe torby na zakupy, ale z wyjątkami. Komisja wyjaśnia, że zakaz nie obejmuje toreb potrzebnych ze względów higienicznych ani takich, które służą jako opakowanie jednostkowe żywności luzem, żeby zapobiegać jej marnowaniu. To dlatego torebka na warzywa czy pieczywo wydawana przy ladzie nie jest tym samym co reklamówka z kasy.
Wyjątek ma konkretne uzasadnienie funkcjonalne, nie handlowe. Jeśli torba rzeczywiście służy higienie lub przechowywaniu świeżej żywności, mieści się w wyłączeniu. Pełny kontekst zakazanych formatów znajdziesz na stronie zakazane opakowania.
Państwo może pójść dalej
Wyłączenie z art. 25 nie jest gwarancją dostępności. Państwa członkowskie mogą zakazać nawet toreb wyłączonych z zakazu unijnego, aby zrealizować cel trwałej redukcji lekkich plastikowych toreb na zakupy z art. 34 ust. 1. Oznacza to, że w jednym kraju torebka higieniczna jest dozwolona, a w innym ograniczona.
| Poziom | Stan prawny bardzo lekkiej torby higienicznej |
|---|---|
| Unia (art. 25) | nie jest objęta zakazem, jeśli jest potrzebna z powodów higienicznych lub do żywności luzem |
| Państwo członkowskie (art. 34) | może ją zakazać, spełniając warunki proporcjonalności i uwzględnienia wpływu na środowisko |
Dla producenta toreb eksport do kilku krajów oznacza więc konieczność sprawdzenia regulacji każdego z nich. Nie wystarczy znajomość PPWR.
Warunki, których państwo musi dotrzymać
Krajowy zakaz nie może być dowolny. Art. 34 ust. 2 wymaga, aby państwo uwzględniło wpływ toreb na środowisko w trzech etapach: wytwarzania, recyklingu lub usuwania, oraz przeznaczenia torby. Ma to chronić przed rozwiązaniami, które zastępują torbę plastikową czymś bardziej obciążającym środowisko.
Do tego dochodzą ogólne zasady: zakaz (ograniczenie wprowadzania na rynek) ma być proporcjonalny i niedyskryminacyjny. Państwa muszą też przekazywać Komisji dane o zużyciu wszystkich bardzo lekkich plastikowych toreb, także tych wyłączonych z zakazów ogólnounijnych lub krajowych.
Co z tym robi PPWRapka
W kroku 2 (Produkt i materiały) opisujesz torbę i jej materiał, a w kroku 3 (Przepisy, Art. 5–12) PPWRapka pokazuje status każdego artykułu i listę braków. Dla torby z kompostowalnego tworzywa możesz wpisać certyfikat do rejestru raportów. Katalog odbiorców pozwala wiązać torby z konkretnymi sieciami i krajami.
PPWRapka nie sprawdza, czy dany kraj zakazał bardzo lekkich toreb, nie śledzi krajowych regulacji i nie zgłasza zużycia toreb. To ustalenia po Twojej stronie. Aplikacja trzyma dokumenty, z których korzystasz przy deklaracji.
PPWRapkadla opakowań w PolsceSprawdź to na swoim opakowaniu
Załóż konto w PPWRapce i sprawdź, jakie dokumenty są potrzebne dla Twojej torby w dokumentacji PPWR.
- 1. zakładasz konto
- 2. opisujesz jedno opakowanie
- 3. pobierasz Deklarację Zgodności w PDF
Cytat pochodzi z dokumentu Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) — pytania i odpowiedzi Komisji Europejskiej (rozdz. XIV pyt. 2). Komentarz, wnioski praktyczne i opis działania aplikacji są nasze. Wiążący jest wyłącznie tekst rozporządzenia (UE) 2025/40.
Najczęstsze pytania
Czy torebki na pieczywo i warzywa podlegają zakazowi z art. 25?
Nie, jeśli są potrzebne ze względów higienicznych albo dostarczane jako opakowanie jednostkowe żywności luzem w celu zapobiegania marnowaniu żywności.
Czy państwo może zakazać takich toreb?
Tak, aby zrealizować cel trwałej redukcji lekkich plastikowych toreb z art. 34 ust. 1, pod warunkiem uwzględnienia wpływu na środowisko oraz proporcjonalności i niedyskryminacji.
Czy państwo musi raportować zużycie toreb?
Tak. Państwa przekazują Komisji informacje o zużyciu wszystkich bardzo lekkich plastikowych toreb na zakupy, także wyłączonych z zakazów.
Skąd wiem, czy w danym kraju torebki są dozwolone?
Z przepisów krajowych tego państwa. PPWR nie rozstrzyga, czy państwo skorzystało z możliwości zakazu.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych — pełny tekst w EUR-Lex (Dz.U. UE)
- Komisja Europejska — Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR): Frequently Asked Questions (oficjalny dokument)
- Wytyczne Komisji Europejskiej C(2026) 3702 z 5 czerwca 2026 r. (kopia PDF)
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. XIV pyt. 2 — Czy państwo członkowskie może zakazać wszystkich bardzo lekkich plastikowych toreb na zakupy?
ℹ️ Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie stanowi porady prawnej. Wiążące są wyłącznie przepisy rozporządzenia (UE) 2025/40 oraz prawo krajowe. PPWRapka to narzędzie komercyjne, nie serwis administracji publicznej.