Jak wykazać zgodność z art. 5: EN 13428:2004, metale ciężkie, szkło oraz farby i lakiery
⏱ Aktualizacja: 2026-11-05 · źródło: rozporządzenie (UE) 2025/40 + Wytyczne KE C(2026) 3702
Art. 5 PPWR ma dwa człony: ogólną minimalizację SoC i konkretny limit metali ciężkich. Dla każdego Komisja wskazuje inną ścieżkę dowodową, a dla szkła jest osobne odstępstwo. Poniżej zestawiamy je tak, jak je czyta dział jakości.
W skrócie
- Minimalizację SoC z art. 5 ust. 1 ocenia się według załącznika C do EN 13428:2004, ale ta norma nie daje już domniemania zgodności z nowymi przepisami; do czasu zaktualizowanej normy można ją jednak stosować (rozdz. III pyt. 8, 9).
- Limit metali ciężkich z art. 5 ust. 4 nie jest nowy; Komisja zaleca raport CEN CR 13695-1 (rozdz. III pyt. 10).
- Decyzja 2001/171/WE nadal obowiązuje: opakowanie szklane może przekroczyć 100 ppm, jeśli przekroczenie wynika ze szkła z recyklingu i nic nie dodano celowo (rozdz. III pyt. 14).
- Limity dotyczą jednostki opakowaniowej razem z farbami, lakierami, klejami i substancjami klejącymi wprowadzanymi do obrotu przez producenta wyrobu (rozdz. III pyt. 17).
Co mówi Komisja Europejska
Decyzja Komisji 2001/171/WE nadal obowiązuje i nie została uchylona przez PPWR. Oznacza to, że opakowanie może przekroczyć dopuszczalne stężenie wynoszące 100 ppm wagowo dla sumy ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego, jeżeli przekroczenie to wynika z dodania szkła z recyklingu.
Komisja Europejska — pytania i odpowiedzi do PPWR, rozdz. III pyt. 14
Art. 5 ust. 1: minimalizacja SoC i status EN 13428:2004
W rozdz. III pyt. 8 Komisja podaje, że ogólną zasadę z art. 5 ust. 1 ocenia się według załącznika C (minimalizacja substancji lub preparatów niebezpiecznych i wykazanie zgodności) do zharmonizowanej normy EN 13428:2004. Załącznik opisuje kroki, które podmiot gospodarczy wprowadzający konkretne opakowanie do obrotu powinien podjąć, aby ustalić i wykazać minimalizację.
Pytanie 9 zmienia obraz. Wymogi dotyczące SoC w PPWR zaostrzono: obecność i stężenie SoC mają być zminimalizowane zarówno w samym materiale, jak i w emisjach lub odpadach, z uwzględnieniem skutków dla ponownego użycia, recyklingu i bezpieczeństwa chemicznego. Norma z 2004 r. koncentruje się głównie na minimalizacji substancji niebezpiecznych w emisjach i przy usuwaniu, a nie na wpływie w całym cyklu życia i nie obejmuje rozszerzonego zakresu zagrożeń, w tym SVHC z REACH, klas zagrożenia CLP i wpływu na przydatność do recyklingu.
Wniosek Komisji ma dwie części. Po pierwsze, załącznik C nie może już tworzyć domniemania zgodności z nowymi przepisami o SoC. Po drugie, do czasu udostępnienia zaktualizowanej normy zharmonizowanej wolno stosować istniejącą normę EN 13428:2004. Praktycznie: kroki z załącznika C nadal są dobrym szkieletem dokumentacji, ale uzupełnij go o pytania, które norma pomija — SVHC, klasy CLP, wpływ na recykling. Szerzej o normach piszemy w tekście EN 13428:2004 a PPWR.
Art. 5 ust. 4: limit metali ciężkich i dowody
Pytanie 10 zaczyna od uspokajającego zdania: to nie jest nowy obowiązek. Producenci wyrobu musieli go spełniać już na podstawie art. 11 uchylonej dyrektywy 94/62/WE, z której PPWR przejmuje limit. Do wykazania zgodności Komisja zaleca raport CEN CR 13695-1/2000 o pomiarze i weryfikacji czterech metali ciężkich (ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego) w opakowaniach.
Wartość graniczna to 100 mg/kg dla sumy czterech metali (Pb + Cd + Hg + Cr⁶⁺). W praktyce laboratorium oznacza je metodą ICP-MS, a akredytacja według PN-EN ISO/IEC 17025 daje pewność co do kompetencji laboratorium. Pamiętaj o pułapce: chrom całkowity to nie chrom sześciowartościowy. Raport podający chrom całkowity nie dowodzi bezpośrednio zgodności dla Cr⁶⁺, ale jeśli chrom całkowity jest niski, Cr⁶⁺ jest tym bardziej niski — to wartość bezpieczna z góry.
| Wymóg | Punkt odniesienia z FAQ | Co dokumentujesz |
|---|---|---|
| art. 5 ust. 1, minimalizacja SoC | EN 13428:2004, załącznik C; bez domniemania zgodności | kroki minimalizacji, SVHC, klasy CLP, wpływ na recykling |
| art. 5 ust. 4, metale ciężkie | CEN CR 13695-1 | wynik sumy czterech metali albo oświadczenie |
Odstępstwo dla szkła: decyzja 2001/171/WE
Pytanie 14 rozstrzyga, czy odstępstwo wprowadzone decyzją Komisji 2001/171/WE przetrwało PPWR. Przetrwało: decyzja obowiązuje i nie została uchylona. Opakowanie szklane może więc przekroczyć 100 ppm wagowo dla sumy czterech metali, jeżeli przekroczenie wynika z dodania szkła z recyklingu.
Warunek, o którym łatwo zapomnieć: podczas procesu produkcyjnego nie wolno celowo wprowadzać ołowiu, kadmu, rtęci ani chromu sześciowartościowego. Odstępstwo dotyczy śladów w stłuczce, nie świadomego dodatku. Komisja może w aktach delegowanych zmieniać wartość graniczną z art. 5 ust. 4, ale wyłącznie w celu obniżenia sumy dopuszczalnych stężeń, a nie ma uprawnień, by przedłużyć termin rozpoczęcia stosowania ograniczeń dla metali ciężkich.
Dla huty lub rozlewni dokument powinien więc zawierać dwie rzeczy: wynik analizy stłuczki (jeśli przekracza limit) oraz oświadczenie, że w procesie nie dodawano metali celowo. Zagadnienie opisaliśmy w tekście odstępstwo dla szkła a limit metali.
Farby, lakiery i kleje liczą się do limitu
Pytanie 17 usuwa wątpliwość, czy limity dotyczą tylko materiału bazowego. Nie: wartości graniczne mają zastosowanie do jednostki opakowaniowej jako całości, w tym do powiązanych z nią farb, lakierów, klejów i substancji klejących, które wprowadza do obrotu producent wyrobu. Producent wyrobu jest osobą odpowiedzialną za sporządzenie dokumentacji technicznej niezbędnej do wykazania zgodności.
Dla drukarni i konwerterów oznacza to konkretne zadanie: nie opieraj się wyłącznie na deklaracji dostawcy papieru, folii czy blachy. Poproś też o dokumenty od dostawców farb, lakierów i klejów, a przy produkcji opakowania z nadrukiem sprawdź, czy wynik badania obejmuje opakowanie w stanie gotowym. Obowiązek dokumentacyjny zostaje przy producencie wyrobu, nawet jeśli dane przychodzą od kilku dostawców. Szczegóły dla nadruku opisujemy w tekście o farbach drukarskich i metalach ciężkich.
Co z tym robi PPWRapka
W kroku 3 „Przepisy (Art. 5–12)” dla każdego artykułu widzisz status — wymagany, warunkowy lub nie dotyczy — oraz to, czego brakuje do zgodności. Dla substancji (metale ciężkie i PFAS) masz dwie ścieżki: wpisujesz zmierzone wartości z raportu laboratoryjnego albo składasz oświadczenie, bez ujawniania wartości na dokumencie. Raporty badań trafiają do rejestru (nazwa, numer, laboratorium, data), a jeden raport przypinasz do wielu produktów z tej samej płyty lub partii. Procent gotowości i lista braków pokazują, co jeszcze dopisać.
PPWRapka nie wykonuje badań, nie ocenia za Ciebie, czy dokumentacja minimalizacji SoC z art. 5 ust. 1 jest wystarczająca, i nie rozstrzyga, czy odstępstwo dla szkła przysługuje Twojemu opakowaniu — te oceny zostają po Twojej stronie. Aplikacja nie ma też listy SoC, bo Komisja nie ustaliła zamkniętego wykazu. Zapytania do dostawców farb, lakierów i klejów wysyłasz mailowo z poziomu aplikacji, a Bielik pomoże czytać wgrane raporty.
Sprawdź to na swoim opakowaniu
Wpisz w PPWRapce wynik z raportu laboratoryjnego albo złóż oświadczenie o metalach ciężkich i zobacz procent gotowości dokumentu.
- 1. zakładasz konto
- 2. opisujesz jedno opakowanie
- 3. pobierasz Deklarację Zgodności w PDF
Cytat pochodzi z dokumentu Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) — pytania i odpowiedzi Komisji Europejskiej (rozdz. III pyt. 14). Komentarz, wnioski praktyczne i opis działania aplikacji są nasze. Wiążący jest wyłącznie tekst rozporządzenia (UE) 2025/40.
Najczęstsze pytania
Czy EN 13428:2004 dalej wystarcza do wykazania zgodności z art. 5 ust. 1?
Nie daje już domniemania zgodności z nowymi przepisami o SoC, ale Komisja dopuszcza stosowanie jej do czasu udostępnienia zaktualizowanej normy zharmonizowanej (rozdz. III pyt. 9).
Czy limit metali ciężkich z PPWR to nowy obowiązek?
Nie. Producenci wyrobu spełniali go już na podstawie art. 11 uchylonej dyrektywy w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (rozdz. III pyt. 10).
Czy szkło z recyklingu może przekraczać limit 100 mg/kg?
Tak, jeśli przekroczenie wynika z dodania szkła z recyklingu i podczas produkcji nie wprowadzano celowo ołowiu, kadmu, rtęci ani chromu sześciowartościowego (decyzja 2001/171/WE, rozdz. III pyt. 14).
Czy limit dotyczy też nadruku i kleju?
Tak. Wartości graniczne dotyczą jednostki opakowaniowej jako całości, razem z farbami, lakierami, klejami i substancjami klejącymi wprowadzanymi do obrotu przez producenta wyrobu (rozdz. III pyt. 17).
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych — pełny tekst w EUR-Lex (Dz.U. UE)
- Komisja Europejska — Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR): Frequently Asked Questions (oficjalny dokument)
- Wytyczne Komisji Europejskiej C(2026) 3702 z 5 czerwca 2026 r. (kopia PDF)
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. III pyt. 8 — W jaki sposób producenci wyrobu mogą wykazać zgodność z art. 5 ust. 1 w zakresie obowiązku minimalizacji SoC w…
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. III pyt. 9 — Czy norma zharmonizowana EN 13428:2004 nadal ma zastosowanie do zapewnienia zgodności z wymogami dotyczącymi SoC?
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. III pyt. 10 — W jaki sposób producenci wyrobu mogą wykazać zgodność z art. 5 ust. 4 dotyczącym wartości granicznej dla metali…
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. III pyt. 14 — Czy odstępstwo dla opakowań szklanych wprowadzone decyzją Komisji 2001/171/WE w odniesieniu do poziomów stężenia…
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. III pyt. 17 — Czy ograniczenia dotyczą wyłącznie materiałów wykorzystywanych do wytwarzania opakowań, czy również materiałów oraz…
ℹ️ Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie stanowi porady prawnej. Wiążące są wyłącznie przepisy rozporządzenia (UE) 2025/40 oraz prawo krajowe. PPWRapka to narzędzie komercyjne, nie serwis administracji publicznej.