PFAS w opakowaniach do żywności: przepisy PPWR w skrócie

⏱ Aktualizacja: 2026-10-25 · źródło: rozporządzenie (UE) 2025/40 + Wytyczne KE C(2026) 3702

Zakaz PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością obowiązuje od 12 sierpnia 2026 r. Poniżej cały obraz przepisów na jednej stronie: limity, zakres, sposób egzekwowania i to, co producent wyrobu ma udokumentować. Wersja angielska jest pod przełącznikiem EN.

W skrócie

  • Od 12 sierpnia 2026 r. obowiązuje zakaz PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością powyżej progów Art. 5 ust. 5.
  • Progi: 25 ppb dla pojedynczego związku, 250 ppb dla sumy związków, 50 ppm dla fluoru całkowitego jako wskaźnika.
  • Limity dotyczą PFAS dodanych celowo i obecnych niecelowo oraz całej jednostki opakowaniowej razem z farbami, lakierami i klejami (FAQ KE, rozdz. III pyt. 16 i 17).
  • Wykaz zakazanych PFAS z numerami CAS nie zostanie opublikowany; zharmonizowany protokół badań jest w przygotowaniu.

Co mówi Komisja Europejska

Ograniczenie dotyczące PFAS przyjęte w PPWR nie rozróżnia PFAS dodanych celowo i obecnych niecelowo. Przepisy art. 5 ust. 5 mają zatem zastosowanie do obu przypadków. Należy zaznaczyć, że wstępne wyniki analiz laboratoryjnych PFAS przeprowadzonych na wybranych opakowaniach wykazały, że w praktyce wyniki powyżej wartości granicznych PFAS dawałyby wyłącznie opakowania, do których PFAS dodano celowo.

Komisja Europejska — pytania i odpowiedzi do PPWR, rozdz. III pyt. 16

Zobacz, jak to działa w PPWRapce

Art. 5 substancje — Artykuł piąty dotyczy substancji w opakowaniu: metali ciężkich i związków PFAS. Pierwsze pytanie: czy opakowanie ma kontakt z żywnością.

Cały odcinek: PPWR #3 — Przepisy art. 5–12 i raport badań (PFAS, metale) →

Limity i zakres w jednej tabeli

ParametrWartośćŹródło
Pojedynczy związek PFAS25 ppbArt. 5 ust. 5
Suma związków PFAS250 ppbArt. 5 ust. 5
Fluor całkowity (wskaźnik)50 ppmArt. 5 ust. 5
Początek zakazu w opakowaniach FCM12 sierpnia 2026 r.Art. 5 i Art. 71

Zakaz dotyczy opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością (FCM). Wartości graniczne obejmują jednostkę opakowaniową jako całość, w tym farby, lakiery, kleje i substancje klejące wprowadzane do obrotu przez producenta wyrobu (rozdz. III pyt. 17). Jednostką jest więc cały kubek z nadrukiem i klejem, a nie sam papier.

Jednostka ppb bywa myląca: to części na miliard, a ppm to części na milion. Jeden ppm to tysiąc ppb, ale limity PFAS i fluoru całkowitego dotyczą różnych wskaźników, więc nie wolno ich przeliczać jedne na drugie. Wyjaśnia to tekst ppb i ppm w badaniach opakowań.

Jak będzie egzekwowany zakaz

Na poziomie UE nie ma jeszcze zharmonizowanej metodyki oznaczania PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością. Komisja pracuje z interesariuszami, organami państw członkowskich i laboratorium referencyjnym UE ds. materiałów do kontaktu z żywnością (EURL) nad zharmonizowanym protokołem badań (rozdz. III pyt. 19). Punktem wyjścia jest analiza fluoru całkowitego, którą oferuje już wiele laboratoriów komercyjnych i uczelnianych (pyt. 20).

Komisja informuje, że wykaz PFAS objętych ograniczeniem nie zostanie opublikowany: wartości graniczne dotyczą wszystkich PFAS w rozumieniu PPWR, które mogą znajdować się w opakowaniu lub je zanieczyszczać (pyt. 18). Nie ma więc listy do „odhaczenia”; dowodem jest wynik badania lub oświadczenie dostawcy poparte danymi.

Pierwsze analizy Komisji wskazują, że w praktyce wynik powyżej progu dawałoby wyłącznie opakowanie z celowo dodanymi PFAS, takie jak papier z powłoką tłuszczoodporną. To dobra wiadomość dla większości kartonów i tacek, ale nie zwalnia z dokumentacji.

Co udokumentować i kiedy badać

Metody, o których możesz usłyszeć w ofercie laboratorium: LC-MS/MS dla poszczególnych związków oraz CIC/EOF dla fluoru całkowitego, a normę PN-EN 17681 wskazujemy jako odniesienie dla oznaczania PFAS i fluoru całkowitego w opakowaniach. Laboratorium powinno działać zgodnie z PN-EN ISO/IEC 17025.

Praktyczna kolejność: (1) zidentyfikuj opakowania do kontaktu z żywnością; (2) poproś dostawcę o oświadczenie i raport; (3) zleć badanie fluoru całkowitego tam, gdzie jest powłoka barierowa lub nadruk bez deklaracji; (4) wpisz wynik do dokumentacji technicznej i deklaracji. Koszty i terminy porównujemy w tekstach ile kosztuje badanie PFAS i fluor całkowity jako wskaźnik.

Jeżeli nie masz wyniku, możesz złożyć oświadczenie zamiast wartości, ale musi mieć oparcie w danych dostawcy. Oświadczenie bez dokumentu jest tylko deklaracją intencji.

Co z tym robi PPWRapka

W PPWRapce przy opakowaniu do kontaktu z żywnością pojawia się sekcja substancji z polami na wyniki PFAS albo na oświadczenie, które trafia do deklaracji bez ujawniania wartości. Raport z laboratorium wgrywasz do rejestru i przypinasz do wielu produktów z tej samej partii, a Bielik czyta raport i przenosi wyniki do pól.

Aplikacja nie wykonuje badań i nie ocenia, czy metoda laboratorium jest właściwa; to Twoja decyzja i odpowiedzialność producenta wyrobu. Pokazuje natomiast listę braków i procent gotowości, więc widzisz, które pozycje FCM nie mają jeszcze danych o PFAS.

PPWRapkaPPWRapkadla opakowań w Polsce

Sprawdź to na swoim opakowaniu

Sprawdź w PPWRapce, które opakowania do żywności nie mają jeszcze danych o PFAS.

  • 1. zakładasz konto
  • 2. opisujesz jedno opakowanie
  • 3. pobierasz Deklarację Zgodności w PDF

Cytat pochodzi z dokumentu Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) — pytania i odpowiedzi Komisji Europejskiej (rozdz. III pyt. 16). Komentarz, wnioski praktyczne i opis działania aplikacji są nasze. Wiążący jest wyłącznie tekst rozporządzenia (UE) 2025/40.

Najczęstsze pytania

Od kiedy obowiązuje zakaz PFAS w opakowaniach do żywności?

Od 12 sierpnia 2026 r., zgodnie z Art. 5 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2025/40.

Czy zakaz dotyczy PFAS nieobecnych celowo?

Tak. Ograniczenie nie rozróżnia PFAS dodanych celowo i niecelowo, choć wstępne analizy wskazują, że przekroczenia dają praktycznie tylko opakowania z celowo dodanym PFAS.

Czy istnieje lista zakazanych związków?

Nie. Komisja nie opublikuje wykazu z numerami CAS; limity dotyczą wszystkich PFAS w rozumieniu PPWR.

Czy opakowania wyprodukowane przed 12 sierpnia 2026 r. trzeba wycofać?

Opakowania wprowadzone do obrotu przed datą stosowania mogą pozostać na rynku; zapasy niewprowadzone do obrotu nie muszą być niszczone (rozdz. X pyt. 5).

Źródła

ℹ️ Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie stanowi porady prawnej. Wiążące są wyłącznie przepisy rozporządzenia (UE) 2025/40 oraz prawo krajowe. PPWRapka to narzędzie komercyjne, nie serwis administracji publicznej.