PFAS w opakowaniach do żywności: przepisy PPWR w skrócie
⏱ Aktualizacja: 2026-10-25 · źródło: rozporządzenie (UE) 2025/40 + Wytyczne KE C(2026) 3702
Zakaz PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością obowiązuje od 12 sierpnia 2026 r. Poniżej cały obraz przepisów na jednej stronie: limity, zakres, sposób egzekwowania i to, co producent wyrobu ma udokumentować. Wersja angielska jest pod przełącznikiem EN.
W skrócie
- Od 12 sierpnia 2026 r. obowiązuje zakaz PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością powyżej progów Art. 5 ust. 5.
- Progi: 25 ppb dla pojedynczego związku, 250 ppb dla sumy związków, 50 ppm dla fluoru całkowitego jako wskaźnika.
- Limity dotyczą PFAS dodanych celowo i obecnych niecelowo oraz całej jednostki opakowaniowej razem z farbami, lakierami i klejami (FAQ KE, rozdz. III pyt. 16 i 17).
- Wykaz zakazanych PFAS z numerami CAS nie zostanie opublikowany; zharmonizowany protokół badań jest w przygotowaniu.
Co mówi Komisja Europejska
Ograniczenie dotyczące PFAS przyjęte w PPWR nie rozróżnia PFAS dodanych celowo i obecnych niecelowo. Przepisy art. 5 ust. 5 mają zatem zastosowanie do obu przypadków. Należy zaznaczyć, że wstępne wyniki analiz laboratoryjnych PFAS przeprowadzonych na wybranych opakowaniach wykazały, że w praktyce wyniki powyżej wartości granicznych PFAS dawałyby wyłącznie opakowania, do których PFAS dodano celowo.
Komisja Europejska — pytania i odpowiedzi do PPWR, rozdz. III pyt. 16
Zobacz, jak to działa w PPWRapce
Art. 5 substancje — Artykuł piąty dotyczy substancji w opakowaniu: metali ciężkich i związków PFAS. Pierwsze pytanie: czy opakowanie ma kontakt z żywnością.
Cały odcinek: PPWR #3 — Przepisy art. 5–12 i raport badań (PFAS, metale) →
Limity i zakres w jednej tabeli
| Parametr | Wartość | Źródło |
|---|---|---|
| Pojedynczy związek PFAS | 25 ppb | Art. 5 ust. 5 |
| Suma związków PFAS | 250 ppb | Art. 5 ust. 5 |
| Fluor całkowity (wskaźnik) | 50 ppm | Art. 5 ust. 5 |
| Początek zakazu w opakowaniach FCM | 12 sierpnia 2026 r. | Art. 5 i Art. 71 |
Zakaz dotyczy opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością (FCM). Wartości graniczne obejmują jednostkę opakowaniową jako całość, w tym farby, lakiery, kleje i substancje klejące wprowadzane do obrotu przez producenta wyrobu (rozdz. III pyt. 17). Jednostką jest więc cały kubek z nadrukiem i klejem, a nie sam papier.
Jednostka ppb bywa myląca: to części na miliard, a ppm to części na milion. Jeden ppm to tysiąc ppb, ale limity PFAS i fluoru całkowitego dotyczą różnych wskaźników, więc nie wolno ich przeliczać jedne na drugie. Wyjaśnia to tekst ppb i ppm w badaniach opakowań.
Jak będzie egzekwowany zakaz
Na poziomie UE nie ma jeszcze zharmonizowanej metodyki oznaczania PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością. Komisja pracuje z interesariuszami, organami państw członkowskich i laboratorium referencyjnym UE ds. materiałów do kontaktu z żywnością (EURL) nad zharmonizowanym protokołem badań (rozdz. III pyt. 19). Punktem wyjścia jest analiza fluoru całkowitego, którą oferuje już wiele laboratoriów komercyjnych i uczelnianych (pyt. 20).
Komisja informuje, że wykaz PFAS objętych ograniczeniem nie zostanie opublikowany: wartości graniczne dotyczą wszystkich PFAS w rozumieniu PPWR, które mogą znajdować się w opakowaniu lub je zanieczyszczać (pyt. 18). Nie ma więc listy do „odhaczenia”; dowodem jest wynik badania lub oświadczenie dostawcy poparte danymi.
Pierwsze analizy Komisji wskazują, że w praktyce wynik powyżej progu dawałoby wyłącznie opakowanie z celowo dodanymi PFAS, takie jak papier z powłoką tłuszczoodporną. To dobra wiadomość dla większości kartonów i tacek, ale nie zwalnia z dokumentacji.
Co udokumentować i kiedy badać
Metody, o których możesz usłyszeć w ofercie laboratorium: LC-MS/MS dla poszczególnych związków oraz CIC/EOF dla fluoru całkowitego, a normę PN-EN 17681 wskazujemy jako odniesienie dla oznaczania PFAS i fluoru całkowitego w opakowaniach. Laboratorium powinno działać zgodnie z PN-EN ISO/IEC 17025.
Praktyczna kolejność: (1) zidentyfikuj opakowania do kontaktu z żywnością; (2) poproś dostawcę o oświadczenie i raport; (3) zleć badanie fluoru całkowitego tam, gdzie jest powłoka barierowa lub nadruk bez deklaracji; (4) wpisz wynik do dokumentacji technicznej i deklaracji. Koszty i terminy porównujemy w tekstach ile kosztuje badanie PFAS i fluor całkowity jako wskaźnik.
Jeżeli nie masz wyniku, możesz złożyć oświadczenie zamiast wartości, ale musi mieć oparcie w danych dostawcy. Oświadczenie bez dokumentu jest tylko deklaracją intencji.
Co z tym robi PPWRapka
W PPWRapce przy opakowaniu do kontaktu z żywnością pojawia się sekcja substancji z polami na wyniki PFAS albo na oświadczenie, które trafia do deklaracji bez ujawniania wartości. Raport z laboratorium wgrywasz do rejestru i przypinasz do wielu produktów z tej samej partii, a Bielik czyta raport i przenosi wyniki do pól.
Aplikacja nie wykonuje badań i nie ocenia, czy metoda laboratorium jest właściwa; to Twoja decyzja i odpowiedzialność producenta wyrobu. Pokazuje natomiast listę braków i procent gotowości, więc widzisz, które pozycje FCM nie mają jeszcze danych o PFAS.
Sprawdź to na swoim opakowaniu
Sprawdź w PPWRapce, które opakowania do żywności nie mają jeszcze danych o PFAS.
- 1. zakładasz konto
- 2. opisujesz jedno opakowanie
- 3. pobierasz Deklarację Zgodności w PDF
Cytat pochodzi z dokumentu Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) — pytania i odpowiedzi Komisji Europejskiej (rozdz. III pyt. 16). Komentarz, wnioski praktyczne i opis działania aplikacji są nasze. Wiążący jest wyłącznie tekst rozporządzenia (UE) 2025/40.
Najczęstsze pytania
Od kiedy obowiązuje zakaz PFAS w opakowaniach do żywności?
Od 12 sierpnia 2026 r., zgodnie z Art. 5 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2025/40.
Czy zakaz dotyczy PFAS nieobecnych celowo?
Tak. Ograniczenie nie rozróżnia PFAS dodanych celowo i niecelowo, choć wstępne analizy wskazują, że przekroczenia dają praktycznie tylko opakowania z celowo dodanym PFAS.
Czy istnieje lista zakazanych związków?
Nie. Komisja nie opublikuje wykazu z numerami CAS; limity dotyczą wszystkich PFAS w rozumieniu PPWR.
Czy opakowania wyprodukowane przed 12 sierpnia 2026 r. trzeba wycofać?
Opakowania wprowadzone do obrotu przed datą stosowania mogą pozostać na rynku; zapasy niewprowadzone do obrotu nie muszą być niszczone (rozdz. X pyt. 5).
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych — pełny tekst w EUR-Lex (Dz.U. UE)
- Komisja Europejska — Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR): Frequently Asked Questions (oficjalny dokument)
- Wytyczne Komisji Europejskiej C(2026) 3702 z 5 czerwca 2026 r. (kopia PDF)
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. III pyt. 16 — Czy ograniczenia dotyczące PFAS zawarte w art. 5 ust. 5 mają zastosowanie zarówno do PFAS dodanych celowo, jak i…
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. III pyt. 17 — Czy ograniczenia dotyczą wyłącznie materiałów wykorzystywanych do wytwarzania opakowań, czy również materiałów oraz…
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. III pyt. 19 — W jaki sposób będą egzekwowane wartości graniczne PFAS, skoro na poziomie UE nie ma zharmonizowanych metodyk…
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. III pyt. 20 — Skoro punktem wyjścia dla egzekwowania wartości granicznych PFAS wydaje się analiza fluoru całkowitego, jakie…
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. X pyt. 5 — Co należy zrobić z opakowaniami znajdującymi się w zapasach lub wyprodukowanymi przed 12 sierpnia 2026 r., lecz…
ℹ️ Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie stanowi porady prawnej. Wiążące są wyłącznie przepisy rozporządzenia (UE) 2025/40 oraz prawo krajowe. PPWRapka to narzędzie komercyjne, nie serwis administracji publicznej.