Mleko, wino i napoje spirytusowe w opakowaniach jednorazowych: poza obowiązkiem kaucji, ale w rachunku celów zbiórki
⏱ Aktualizacja: 2026-11-11 · źródło: rozporządzenie (UE) 2025/40 + Wytyczne KE C(2026) 3702
Producent mleka w kartonie z zakrętką, wina w puszce albo wódki w butelce PET często słyszy, że „kaucja go nie dotyczy”. To tylko połowa odpowiedzi. Komisja Europejska rozdziela dwie sprawy: obowiązek objęcia systemem kaucyjnym, od którego te napoje są wyłączone, oraz liczenie ich opakowań do celów selektywnej zbiórki, od którego wyłączenia nie ma.
W skrócie
- Jednorazowe butelki z tworzyw i metalowe pojemniki z mlekiem i przetworami mlecznymi, winem lub produktami podobnymi do wina oraz napojami spirytusowymi są wyłączone z wymogu objęcia ich DRS (art. 50 ust. 4).
- Te opakowania mają jednak liczyć się przy obliczaniu celów selektywnej zbiórki z art. 50 ust. 1.
- Państwa członkowskie mogą same zdecydować, że te opakowania obejmie ich własny system kaucyjny.
- PPWR nie zastępuje polskich obowiązków krajowych: opłaty produktowej i ewidencji w BDO.
Co mówi Komisja Europejska
Produkty takie muszą jednak zostać uwzględnione przy obliczaniu celów selektywnej zbiórki na podstawie art. 50 ust. 1. Ponadto państwa członkowskie mają swobodę decydowania, czy objąć opakowania tych produktów swoimi DRS.
Komisja Europejska — pytania i odpowiedzi do PPWR, rozdz. XX pyt. 5
Dwie sprawy, które łatwo pomylić
Art. 50 ust. 4 wyłącza z wymogu objęcia DRS jednorazowe butelki na napoje z tworzyw sztucznych oraz metalowe pojemniki, jeżeli zawierają mleko i przetwory mleczne, wino lub produkty podobne do wina albo napoje spirytusowe. To pierwsza sprawa: obowiązek systemu kaucyjnego.
Druga sprawa to cele selektywnej zbiórki z art. 50 ust. 1. Tutaj Komisja jest zdecydowana: opakowania tych produktów mają zostać uwzględnione przy obliczaniu celów. Wyłączenie z DRS nie oznacza więc wyłączenia z rachunku zbiórki, a państwo członkowskie musi je liczyć, choć nie musi na nie nakładać kaucji.
Jak to wygląda dla trzech grup napojów
| Napój w opakowaniu jednorazowym | Obowiązek DRS (art. 50 ust. 4) | Liczy się do celów zbiórki (art. 50 ust. 1) |
|---|---|---|
| mleko i przetwory mleczne | wyłączone | tak |
| wino i produkty podobne do wina | wyłączone | tak |
| napoje spirytusowe | wyłączone | tak |
Trzecia rzecz jest istotna dla producentów: wyłączenie ma charakter unijny, ale państwa członkowskie mają swobodę objęcia tych opakowań własnymi systemami kaucyjnymi. W jednym kraju kaucja może więc dotyczyć wina czy mleka, a w innym nie.
Co sprawdzić, jeśli sprzedajesz te napoje w kilku krajach
To wskazówka praktyczna, nie wymóg z odpowiedzi. Dla każdego rynku zapisz osobno: czy państwo objęło mleko, wino lub spirytus swoim DRS, jak oznacza się takie opakowania i kto odpowiada za rozliczenia. Nie zakładaj, że brak obowiązku w jednym kraju przenosi się na kolejny.
Krajowa warstwa obowiązków w Polsce, czyli opłata produktowa i ewidencja w BDO, jest odrębna od PPWR. Różnicę opisuje wiki o opłacie ROP i BDO, a zasady kaucji wiki o systemie kaucyjnym. Perspektywę branży mleczarskiej przedstawia strona o PPWR w branży mleczarskiej.
Co z tym robi PPWRapka
Opakowanie napoju opisujesz w kroku 2 (Produkt i materiały), a w kroku 3 aplikacja pokazuje status Art. 5–12 i braki w profilu materiałowym. Rola wybrana w kroku 1 przesądza, jaki dokument powstaje. W kroku 4 podglądasz i wystawiasz dokument, a gotowy PDF trafia do archiwum, skąd możesz go wysłać odbiorcy mailem.
PPWRapka nie obsługuje systemu kaucyjnego: nie sprawdza, czy państwo objęło dany napój DRS, nie rozlicza kaucji i nie liczy celów selektywnej zbiórki. Nie raportuje też do BDO ani nie wylicza opłat. Te sprawy prowadzisz po swojej stronie.
Sprawdź to na swoim opakowaniu
Załóż konto w PPWRapce, opisz opakowania napojów w profilu materiałowym i wystaw dokument, zanim ustalisz zasady kaucji na każdym rynku.
- 1. zakładasz konto
- 2. opisujesz jedno opakowanie
- 3. pobierasz Deklarację Zgodności w PDF
Cytat pochodzi z dokumentu Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) — pytania i odpowiedzi Komisji Europejskiej (rozdz. XX pyt. 5). Komentarz, wnioski praktyczne i opis działania aplikacji są nasze. Wiążący jest wyłącznie tekst rozporządzenia (UE) 2025/40.
Najczęstsze pytania
Czy mleko, wino i spirytus w butelkach jednorazowych muszą być objęte DRS?
Nie. Art. 50 ust. 4 wyłącza je z wymogu objęcia systemem kaucyjnym.
Czy te opakowania liczą się do celów selektywnej zbiórki?
Tak. Komisja wskazuje, że uwzględnia się je przy obliczaniu celów z art. 50 ust. 1.
Czy państwo może objąć je kaucją?
Tak. Państwa członkowskie mają swobodę decydowania, czy objąć opakowania tych produktów swoimi DRS.
Czy PPWRapka rozliczy kaucję?
Nie. Aplikacja prowadzi dokumentację zgodności opakowania i nie obsługuje systemu kaucyjnego.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych — pełny tekst w EUR-Lex (Dz.U. UE)
- Komisja Europejska — Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR): Frequently Asked Questions (oficjalny dokument)
- Wytyczne Komisji Europejskiej C(2026) 3702 z 5 czerwca 2026 r. (kopia PDF)
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. XX pyt. 5 — Czy opakowania mleka, wina i napojów spirytusowych są również zwolnione z celów selektywnej zbiórki na poziomie 90 %?
ℹ️ Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie stanowi porady prawnej. Wiążące są wyłącznie przepisy rozporządzenia (UE) 2025/40 oraz prawo krajowe. PPWRapka to narzędzie komercyjne, nie serwis administracji publicznej.