Krajowe cele ponownego użycia napojów: co państwo może dodać do unijnego celu
⏱ Aktualizacja: 2026-10-27 · źródło: rozporządzenie (UE) 2025/40 + Wytyczne KE C(2026) 3702
Unijny cel ponownego użycia opakowań na napoje to minimum, a nie sufit. Komisja potwierdza, że państwo członkowskie może pójść dalej, objąć inne napoje, a nawet te wyłączone z celu unijnego. Ma jednak dwa warunki: musi wykazać konieczność i zgłosić środek jako przepis techniczny.
W skrócie
- Państwa mogą podwyższyć cele z art. 29 ust. 6 albo ustanowić cele dla innych napojów, także tych wyłączonych na podstawie art. 29 ust. 7.
- Muszą wykazać, że jest to konieczne do zrealizowania celów zapobiegania powstawaniu odpadów, tak aby nie podważać harmonizacji rynku.
- Takie środki są przepisami technicznymi i trzeba je zgłosić Komisji w procedurze TRIS.
- Istniejące krajowe obowiązki ponownego użycia można utrzymać do 1 stycznia 2030 r.; od tej daty pierwszeństwo mają cele PPWR.
Co mówi Komisja Europejska
Państwa członkowskie mogą podwyższyć zharmonizowane cele w zakresie ponownego użycia określone w art. 29 ust. 6 lub ustanowić cele w zakresie ponownego użycia dla innych napojów. Może to obejmować napoje wyraźnie wyłączone na podstawie art. 29 ust. 7.
Komisja Europejska — pytania i odpowiedzi do PPWR, rozdz. XIII pyt. 13
Unijny cel to minimum
Cel z art. 29 ust. 6 jest wspólny dla całej Unii, ale PPWR traktuje go jako harmonizowane minimum. Państwa mają do 2030 r. wykonać cele zapobiegania powstawaniu odpadów z art. 43 ust. 1 i mogą potrzebować uzupełnić środki unijne środkami krajowymi, zgodnie z art. 51 ust. 2 lit. c). Jednym z takich środków jest podwyższenie celów ponownego użycia albo objęcie nimi innych napojów.
Dla producenta napojów lub dystrybutora ważne jest, że takie uzupełnienie może pochodzić z dowolnego kraju sprzedaży. Jeśli eksportujesz do kilku państw, nie zakładaj, że unijny cel jest jedynym obowiązkiem. Sprawdzaj na bieżąco, które państwo ogłosiło własne wymogi. Ogólne tło o wielokrotnym użytku znajdziesz na stronie opakowania wielokrotnego użytku.
Dwa warunki: konieczność i TRIS
Aby wdrożyć krajowy cel, państwo musi wykazać, że jest to konieczne do osiągnięcia celów zapobiegania odpadom. Chodzi o to, by nie naruszać harmonizacji rynku wewnętrznego. Środek nie może więc być dowolny; ma wynikać z realnej potrzeby ograniczenia ilości odpadów.
Drugi warunek: cele krajowe są przepisami technicznymi i muszą być zgłoszone Komisji w ramach procedury TRIS. Zgłoszenie następuje na etapie projektu, gdy można jeszcze wprowadzić istotne zmiany. W praktyce to moment, w którym branża może przedstawiać uwagi. Jeśli uważasz, że planowany krajowy cel utrudni handel, śledź zgłoszenia TRIS dla kraju, który Cię interesuje.
Do 2030 r. krajowe obowiązki można zachować
Państwa mogą utrzymać istniejące krajowe obowiązki ponownego użycia do 1 stycznia 2030 r. Od tej daty pierwszeństwo mają cele określone w PPWR. Oznacza to, że przez najbliższe lata obowiązki w różnych krajach mogą się różnić, a po 2030 r. następuje ujednolicenie.
Dla planowania: jeśli masz system zwrotu zgodny z krajowym obowiązkiem, nie musisz go rozbierać do 2030 r. Przygotuj jednak plan dostosowania do unijnego celu i, jeśli system jest wielopaństwowy, porównanie wymogów krajów, w których działasz. Warto pamiętać, że Komisja ma oddzielne wytyczne o warunkach, na jakich państwa mogą ustanawiać krajowe cele. Zapisuj w dokumentacji, który wymóg krajowy stosujesz i do kiedy.
Co z tym robi PPWRapka
W kroku 3 (Przepisy, Art. 5–12) PPWRapka pokazuje status art. 11 dla opakowania wielokrotnego użytku i listę braków. Raporty badań, na przykład trwałości, rejestrujesz raz i przypinasz do wielu produktów z tej samej partii. Katalog odbiorców pozwala wiązać opakowania z konkretnymi odbiorcami i krajami ich działalności.
PPWRapka nie monitoruje zgłoszeń TRIS, nie zna krajowych celów ponownego użycia i nie liczy ich realizacji. To informacje, które zbierasz po swojej stronie. Aplikacja trzyma dowody wielokrotnego użytku, na których opierasz deklarację.
PPWRapkadla opakowań w PolsceSprawdź to na swoim opakowaniu
Załóż konto w PPWRapce, wprowadź opakowanie wielokrotnego użytku i sprawdź status art. 11 oraz braki w dokumentacji.
- 1. zakładasz konto
- 2. opisujesz jedno opakowanie
- 3. pobierasz Deklarację Zgodności w PDF
Cytat pochodzi z dokumentu Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) — pytania i odpowiedzi Komisji Europejskiej (rozdz. XIII pyt. 13). Komentarz, wnioski praktyczne i opis działania aplikacji są nasze. Wiążący jest wyłącznie tekst rozporządzenia (UE) 2025/40.
Najczęstsze pytania
Czy państwo może ustalić wyższy cel niż unijny?
Tak. Państwa mogą podwyższyć cele z art. 29 ust. 6 albo ustanowić cele dla innych napojów, także tych wyłączonych na podstawie art. 29 ust. 7.
Co musi zrobić państwo, żeby wprowadzić krajowy cel?
Wykazać, że jest to konieczne do celów zapobiegania powstawaniu odpadów, i zgłosić środek Komisji w procedurze TRIS.
Do kiedy działają dotychczasowe obowiązki krajowe?
Państwa mogą je utrzymać do 1 stycznia 2030 r. Od tej daty pierwszeństwo mają cele z PPWR.
Co, jeśli krajowy cel nie został zgłoszony w TRIS?
Niezgłoszone krajowe przepisy techniczne mogą zostać uznane przez sądy krajowe za niemające zastosowania wobec jednostek.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych — pełny tekst w EUR-Lex (Dz.U. UE)
- Komisja Europejska — Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR): Frequently Asked Questions (oficjalny dokument)
- Wytyczne Komisji Europejskiej C(2026) 3702 z 5 czerwca 2026 r. (kopia PDF)
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. XIII pyt. 13 — Czy państwa członkowskie mogą ustanawiać krajowe cele w zakresie ponownego użycia opakowań na napoje?
ℹ️ Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie stanowi porady prawnej. Wiążące są wyłącznie przepisy rozporządzenia (UE) 2025/40 oraz prawo krajowe. PPWRapka to narzędzie komercyjne, nie serwis administracji publicznej.