Kompostowalność i zakłady kompostowania: co Komisja oczekuje od instalacji i od producenta
⏱ Aktualizacja: 2026-10-27 · źródło: rozporządzenie (UE) 2025/40 + Wytyczne KE C(2026) 3702
Opakowanie z certyfikatem EN 13432 jest kompostowalne na papierze, ale w praktyce trafia do konkretnej instalacji. Producenci pytają, czy zakład musi je przyjąć i co robić, gdy instalacje działają inaczej niż norma zakłada. Komisja odpowiada ostrożnie: wskazuje oczekiwanie, wiąże je z art. 9 ust. 2 i zapowiada aktualizację norm.
W skrócie
- Rozporządzenie nie stanowi, że instalacje kompostowania muszą działać zgodnie z normą zharmonizowaną, ale Komisja oczekuje, że tak będzie.
- Art. 9 ust. 2 uzależnia możliwość rozszerzania krajowych wykazów opakowań obowiązkowo kompostowalnych od istnienia odpowiedniej zbiórki i infrastruktury, tak aby opakowania trafiały do strumienia bioodpadów.
- Komisja ma zaangażować stowarzyszenia kompostowania przemysłowego w prace nad zaktualizowanymi normami.
- Produkt kompostowalny już na rynku można dalej wprowadzać do obrotu, jeśli w danym państwie obowiązuje wyraźny wymóg kompostowalności tego formatu.
Co mówi Komisja Europejska
Przykładowo art. 9 ust. 2 uzależnia elastyczność państw członkowskich w zakresie dodawania kolejnych wyrobów opakowaniowych do krajowych wykazów opakowań obowiązkowo kompostowalnych od istnienia „odpowiednich systemów zbiórki odpadów i infrastruktury gospodarowania odpadami zapewniających, aby opakowania kompostowalne trafiały do strumienia gospodarowania bioodpadami”.
Komisja Europejska — pytania i odpowiedzi do PPWR, rozdz. VI pyt. 2
Norma jest dla opakowania, zakład ma inne warunki
Norma EN 13432 opisuje, jak ma się zachowywać opakowanie w kompostowaniu przemysłowym. Zakłady kompostujące mają własne technologie, czas obiegu i sposób sortowania. Pytanie producenta „co jeśli instalacja nie jest zgodna z normą” jest uzasadnione: opakowanie zaprojektowane zgodnie z normą może nie rozłożyć się w danym zakładzie w wymaganym czasie.
Komisja nie rozwiązuje tego nowym obowiązkiem. Stwierdza, że rozporządzenie nie zobowiązuje instalacji do zgodności z normą zharmonizowaną, ale oczekuje, że będą tak działać. To oczekiwanie jest sygnałem dla państw członkowskich, a nie podstawą żądania wobec konkretnego zakładu. Dla producenta wniosek jest praktyczny: sprawdź, do jakich instalacji trafia Twoje opakowanie w kraju sprzedaży, a nie tylko, czy ma certyfikat.
Obowiązkowa kompostowalność wybranych formatów zaczyna się 12 lutego 2028 r. Pełen opis Art. 9 znajdziesz na stronie opakowania kompostowalne.
Art. 9 ust. 2: infrastruktura jako warunek rozszerzania wykazów
Państwo członkowskie może dodawać do krajowego wykazu kolejne wyroby opakowaniowe, które muszą być kompostowalne. Art. 9 ust. 2 stawia warunek: musi istnieć odpowiednia zbiórka i infrastruktura gospodarowania odpadami, dzięki której kompostowalne opakowania trafią do strumienia bioodpadów. Bez tego wykaz nie może rosnąć.
Z perspektywy producenta jest to ważne zabezpieczenie. Zmiana formatu na kompostowalny bez systemu zbiórki daje produkt, który jest formalnie zgodny, a w praktyce trafia do odpadów zmieszanych. Komisja chce uniknąć tej sytuacji i dlatego przywiązuje do infrastruktury tyle wagi.
Produkt już kompostowalny: czy można go dalej sprzedawać
Pytanie padło w FAQ: czy produkt kompostowalny, obecny na rynku, można dalej wprowadzać po rozpoczęciu stosowania PPWR. Odpowiedź Komisji to „tak”, jeżeli na terytorium państwa, w którym go wprowadzasz do obrotu, obowiązuje wyraźny wymóg prawny kompostowalności tego formatu. Państwa mogły też zdecydować do 12 sierpnia 2026 r., że kompostowalne muszą być także formaty spoza wyliczenia z art. 9 ust. 1 i art. 9 ust. 2 lit. a).
Jeżeli takiego wymogu w Twoim kraju sprzedaży nie ma, produkt kompostowalny pozostaje zwykłym opakowaniem i musi spełniać pozostałe wymogi PPWR, na przykład przydatności do recyklingu. Sprawdzaj więc nie tylko certyfikat, ale też prawo kraju odbiorcy.
Co z tym robi PPWRapka
W kroku 2 (Produkt i materiały) wskazujesz profil materiałowy, a w kroku 3 (Przepisy, Art. 5–12) PPWRapka pokazuje status art. 9: wymagany, warunkowy albo nie dotyczy, oraz listę braków. Certyfikat typu EN 13432 lub OK compost HOME wpisujesz do rejestru raportów i przypinasz do produktów. Procent gotowości w Lukach i gotowości pokazuje, ile brakuje do kompletu.
PPWRapka nie sprawdza, do jakich instalacji trafia Twoje opakowanie, nie ocenia zgodności zakładów kompostowania z normą i nie zna krajowych wykazów formatów obowiązkowo kompostowalnych. Te ustalenia robisz po swojej stronie; aplikacja przechowuje certyfikaty i dokumenty, na których opierasz deklarację.
Sprawdź to na swoim opakowaniu
Załóż konto w PPWRapce, wprowadź opakowanie kompostowalne i sprawdź, czego brakuje do dokumentacji z art. 9.
- 1. zakładasz konto
- 2. opisujesz jedno opakowanie
- 3. pobierasz Deklarację Zgodności w PDF
Cytat pochodzi z dokumentu Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) — pytania i odpowiedzi Komisji Europejskiej (rozdz. VI pyt. 2). Komentarz, wnioski praktyczne i opis działania aplikacji są nasze. Wiążący jest wyłącznie tekst rozporządzenia (UE) 2025/40.
Najczęstsze pytania
Czy zakład kompostowania musi przyjąć opakowanie z certyfikatem EN 13432?
Rozporządzenie tego nie stanowi, ale Komisja oczekuje, że instalacje będą działać zgodnie z normą zharmonizowaną. Dodatkowo art. 9 ust. 2 wiąże rozszerzanie wykazów z istnieniem infrastruktury.
Czy mój produkt kompostowalny mogę dalej sprzedawać po 12 sierpnia 2026 r.?
Tak, jeśli w państwie, w którym wprowadzasz go do obrotu, obowiązuje wyraźny wymóg prawny kompostowalności danego formatu.
Czy normy kompostowalności będą zmienione?
Komisja zapowiada ich aktualizację z udziałem stowarzyszeń kompostowania przemysłowego. Do tego czasu obowiązuje EN 13432.
Od kiedy obowiązkowa jest kompostowalność wybranych formatów?
Od 12 lutego 2028 r. Państwa mogły zdecydować do 12 sierpnia 2026 r. o rozszerzeniu wymogu na dodatkowe formaty.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych — pełny tekst w EUR-Lex (Dz.U. UE)
- Komisja Europejska — Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR): Frequently Asked Questions (oficjalny dokument)
- Wytyczne Komisji Europejskiej C(2026) 3702 z 5 czerwca 2026 r. (kopia PDF)
- FAQ Komisji Europejskiej do PPWR, rozdz. VI pyt. 2 — Jak producenci wyrobu mają postępować wobec faktu, że nie wszystkie instalacje kompostowania przemysłowego działają…
ℹ️ Materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny, nie stanowi porady prawnej. Wiążące są wyłącznie przepisy rozporządzenia (UE) 2025/40 oraz prawo krajowe. PPWRapka to narzędzie komercyjne, nie serwis administracji publicznej.